İtaliya

İtaliya Avropanın cənubunda, Aralıq dənizinin qucağında yerləşən və xəritədə uzun çəkməni xatırladan forması ilə dərhal seçilən bir ölkədir. Bu maraqlı forma təkcə görüntü baxımından deyil, təbiət və mədəniyyət baxımından da böyük müxtəliflik yaradır. İtaliya elə bir məkandır ki, burada eyni gün ərzində həm dağ havası almaq, həm də dəniz sahilində günəşlənmək mümkündür. Ölkənin hər bölgəsi özünəməxsus rəngə, özünəməxsus ruha malikdir.
İtaliyanın şimalında ucalan Alp dağları ölkəyə sərin hava və möhtəşəm mənzərələr bəxş edir. Bu dağlar qışda ağ örpəyə bürünür, yayda isə yaşıl çəmənliklərə çevrilir. Orta hissədə uzanan təpələr və üzüm bağları İtaliyanın məşhur şərab bölgələrinin əsasını təşkil edir. Cənuba doğru endikcə isə mavi dəniz sahilləri, qumlu çimərliklər və günəşli hava insanı qarşılayır.
İtaliyada iqlim əsasən mülayimdir. Bu da onu ilin böyük hissəsində səyahət üçün uyğun edir. Yaz aylarında şəhərlər çiçəklərlə bəzənir, küçələrdə xoş bir canlanma hiss olunur. Payız isə daha sakit və rahat atmosfer yaradır. Turist axını azalır və şəhərlər öz təbii ritminə qayıdır. Yay mövsümündə dəniz sahilləri həyatla dolur, çimərliklər insanlarla dolub-daşır. Qış aylarında isə şəhərlər daha sakit və romantik olur. Xüsusilə tarixi küçələrdə gəzərkən soyuq hava insanı daha çox düşünməyə və ətrafı fərqli gözlə seyr etməyə vadar edir. İtaliyanın torpaqları minilliklərin yaddaşını daşıyır. Burada tarix kitab səhifələrində yox, birbaşa küçələrdə yaşayır. Addım atdığın hər yerdə keçmişin izlərinə rast gəlirsən. Qədim şəhərlər, daş körpülər, köhnə saraylar və meydanlar sanki səssizcə insanlara öz hekayəsini danışır. İtaliyada tarix sadəcə öyrənilmir, hiss olunur. Bu ölkədə keçmişlə bu gün bir-birinə qarışaraq unikal bir mənzərə yaradır.

İtaliya gəzməli və görməli yerlər

İtaliya elə bir ölkədir ki, onun hər şəhəri ayrıca bir hekayə danışır. Burada şəhərlər sadəcə yaşayış məkanı deyil, keçmişin, mədəniyyətin və sənətin canlı şahidləridir. İtaliyada səyahət etmək muzey ziyarəti ilə küçə gəzintisini birləşdirmək kimidir. Bir tərəfdə min illik abidələr, digər tərəfdə müasir həyatın ritmi yanaşı addımlayır. Bu ölkəni gəzərkən insan anlayır ki, tarix burada kitab səhifələrində yox, daş divarların üzərində yazılıb. Hər meydan, hər küçə, hər körpü səni başqa bir dövrə aparır. Sanki zamanla söhbət edirmiş kimi hiss yaradır.

Roma - açıq hava muzeyi

Roma sadəcə bir şəhər deyil, bütöv bir sivilizasiyanın ürəyidir. Burada addım atdıqca sanki zaman geriyə doğru axır. Kolizeyin nəhəng divarları insanı qədim döyüşlərin səsinə aparır. Vatikan isə dini və mədəni gücün simvolu kimi yüksəlir. Trevi fəvvarəsinin önündə dayananda isə insan anlayır ki, Roma təkcə tarix yox, həm də romantik duyğular şəhəridir. Roma küçələrində gəzərkən hər daşın altında bir əfsanə yatır. Kafedə oturub bir fincan qəhvə içmək belə sanki qədim filosofların oturduğu meydanda düşünmək kimidir. Bu şəhər insanı tələsdirmir, əksinə yavaş-yavaş yaşamağı öyrədir.

Florensiya - sənətin paytaxtı

Florensiya sənətin nəfəs aldığı şəhərdir. Burada binalar adi tikili deyil, sanki rəsm tablosudur. Küçələrdə gəzərkən heykəllər, kilsələr və saraylar insanı heyran qoyur. Bu şəhər Renessansın beşiyidir və sənətin yenidən doğulduğu məkandır. Florensiyada insan özünü rəssamın çəkdiyi bir mənzərənin içində hiss edir. Hər addımda sənət, hər baxışda estetik gözəllik var. Burada təkcə muzeylər deyil, adi küçə də sənət dərsi verir. Florensiya insanın zövqünü tərbiyə edən, gözəlliyə olan baxışını dəyişən bir məkandır.

Venesiya - kanallar şəhəri

Venesiya dünyanın ən fərqli şəhərlərindən biridir. Burada avtomobil səsi yox, suyun sakit axını eşidilir. Şəhər sanki suyun üzərində üzən bir nağıl kimidir. Kanallardan keçən qayıqlar Venesiyanın küçələri rolunu oynayır. Körpülər isə şəhərin ürək döyüntüsüdür. Venesiyada gəzərkən insan özünü real dünyadan çıxmış kimi hiss edir. Dar küçələr, qədim evlər və sakit sular bir yerdə mistik bir atmosfer yaradır. Gün batanda Venesiya tamam başqa rəng alır. Şəhər romantikanın mərkəzinə çevrilir. Bu şəhər insanı səssizliklə danışmağa, suyun dili ilə düşünməyə vadar edir.

Milan - moda və biznes mərkəzi

Milan İtaliyanın müasir üzüdür. Burada qədim tarixlə yanaşı, bugünkü həyatın sürəti də hiss olunur. Milan həm moda paytaxtı, həm də iqtisadi güc mərkəzidir. Küçələrində gəzərkən bahalı vitrinlər, geniş prospektlər və müasir memarlıq insanın diqqətini çəkir. Amma Milan təkcə alış-veriş şəhəri deyil. Burada böyük kilsələr, tarixi qalalar və mədəniyyət mərkəzləri də var. Bu şəhər keçmişlə gələcəyin bir nöqtədə görüşdüyü yerdir. Milan insanı daha aktiv, daha enerjili və daha məqsədli hiss etdirir.

Neapol və Pompey

Neapol İtaliyanın ən canlı və ən səs-küylü şəhərlərindən biridir. Burada həyat küçələrdə yaşanır. İnsanlar danışır, gülür, yemək yeyir və musiqi səsləri hər tərəfi bürüyür. Neapol pizzanın doğulduğu yerdir və bu şəhərdə yemək sadəcə qida deyil, mədəniyyətin bir hissəsidir. Pompey isə tam fərqli bir dünyadır. Bu qədim şəhər zamanın içində donub qalmış kimidir. Küçələri, evləri və divar yazıları ilə min illər əvvəlki həyatın izlərini bu günə daşıyır. Pompeydə gəzərkən insan tarix kitabının içində gəzdiyini hiss edir. Neapol canlılığı ilə, Pompey isə səssizliyi ilə yadda qalır. Bu iki şəhər birlikdə İtaliyanın ruhunu tamamlayır.

İtaliya turları və qiyməti

Mövsüm qiymətlərin formalaşmasında ən vacib amillərdən biridir. Yay aylarında İtaliyaya maraq daha çox olur. Çünki həm hava isti və günəşli olur, həm də dəniz sahilləri xüsusi cazibə qazanır. Bu dövrdə otellər, nəqliyyat və ümumi xidmətlər daha bahalı olur. Yaz və payız ayları isə həm hava baxımından rahat, həm də qiymət baxımından daha münasib sayılır. Bu mövsümlərdə şəhərlər daha sakit olur. Tarixi məkanları rahat gəzmək mümkün olur. Qış aylarında isə turist sayı azalır. Bu da daha sərfəli seçimlər tapmağa imkan yaradır. Qış mövsümü İtaliyanın romantik və sakit tərəfini kəşf etmək üçün uyğun zamandır. Səyahət xərclərinin böyük hissəsini otel və proqram seçimi təşkil edir. Şəhər mərkəzində yerləşən otellər adətən daha bahalı olur. Çünki əsas görməli yerlərə yaxınlıq rahatlıq yaradır. Daha kənar ərazilərdə yerləşən otellər isə qiymət baxımından daha münasib olur. Şəhərin gündəlik həyatını yaxından tanımaq imkanı verir.

İtaliyanın mədəniyyəti və həyat tərzi

İtalyanların həyat tərzi sanki bir filmin içində yaşamaq kimidir. Onlar tələsməyi sevmir, anın dadını çıxarmağı üstün tuturlar. Küçələrdə gəzərkən insanların bir-biri ilə uzun-uzadı söhbət etdiyini, kafelərdə saatlarla oturub qəhvə içdiyini görmək adi haldır. İtaliyada həyat yalnız işləməkdən ibarət deyil, yaşamaqdan ibarətdir. Musiqi sədaları meydanlardan əskik olmur, restoranlarda səs-küy və gülüş bir-birinə qarışır. Ailə anlayışı burada çox güclüdür. Həftəsonları böyük süfrələr qurulur. Nənələr, babalar, uşaqlar bir araya gəlir və yemək sadəcə qida yox, birlik rəmzinə çevrilir. İtalyan mədəniyyəti insana öyrədir ki, həyat təkcə məsuliyyət deyil, zövqdür.

İnsanların gündəlik yaşam tərzi

İtalyanların günü çox vaxt sadə, amma mənalı başlayır. Səhər espresso içmək artıq bir ritualdır. İnsanlar işə tələsərkən belə qısa bir dayanacaq edib qəhvələrini ayaqüstü içirlər. Günorta yeməyi isə sürətli deyil, uzun və rahat olur. Dostlarla və ya iş yoldaşları ilə bir süfrə ətrafında toplaşmaq gündəlik həyatın vacib hissəsidir. Axşam isə ailə vaxtıdır. Uşaqlar məktəbdən qayıdır. Valideynlər işdən, hamı evdə bir masa ətrafında toplanır. Bu həyat tərzi insana balansı öyrədir. İşləmək var, amma yaşamaq daha vacibdir. İtalyanlar üçün gün sadəcə saatlarla ölçülmür, hisslərlə ölçülür.

Musiqi və incəsənət sevgisi

Musiqi və incəsənət İtaliyada sadəcə hobbi deyil, həyatın bir hissəsidir. Opera səhnələri, klassik musiqi konsertləri və küçə ifaçıları şəhərlərə xüsusi ruh verir. Roma və Florensiyada bir küncdə skripka çalan gəncə, başqa bir meydanda opera oxuyan sənətçiyə rast gəlmək mümkündür. İtalyanlar musiqini qulaqla deyil, ürəklə dinləyir. Divarlardakı rəsmlər, meydanlardakı heykəllər, kilsələrdəki freskalar insanın zövqünü formalaşdırır. Burada incəsənət muzeydə qapalı qalmır, küçələrdə yaşayır. Sanki şəhərlərin özü böyük bir sənət sərgisidir. Hər gün yeni bir əsər görmək mümkündür.

İtaliya mətbəxi niyə bu qədər məşhurdur?

İtaliya mətbəxi dünyada ən çox sevilən mətbəxlərdən biridir. Bunun sirri mürəkkəb reseptlərdə deyil, sadəlikdə gizlidir. Az sayda, amma keyfiyyətli məhsuldan hazırlanan yeməklər dərin dad yaradır. Burada yemək bişirmək sənət kimi qəbul olunur. Hər ailənin öz resepti, öz sirri var. Süfrəyə qoyulan yemək sadəcə qarın doyurmaq üçün deyil, insanları bir araya gətirmək üçündür. İtaliya mətbəxi insanı yavaş yeməyə, dadı hiss etməyə və hər loxmadan zövq almağa çağırır.

Pizza və makaronun sirri

Pizza və makaron İtaliyanın ən məşhur yeməkləridir, amma onların dadı başqa ölkələrdəkinə bənzəmir. Bunun səbəbi təzə məhsullardır: təbii pomidor, zeytun yağı, təzə reyhan və keyfiyyətli un. İtalyanlar yeməyi sevgi ilə bişirir. Pizza sobadan çıxanda sadəcə yemək deyil, bir bayram kimi təqdim olunur. Makaron isə müxtəlif souslarla hər bölgədə fərqli dad qazanır. Bir yerdə pendir üstünlük təşkil edir, başqa yerdə dəniz məhsulları. Bu yeməklər sadə görünür. Amma arxasında illərin təcrübəsi və mədəniyyəti dayanır.

Dəniz məhsulları və regional yeməklər

İtaliya mətbəxi bölgələrə görə dəyişir. Şimalda daha çox pendir, qaymaq və ət yeməkləri məşhurdur. Cənubda isə dəniz məhsulları və tərəvəzlər ön plana çıxır. Sahil şəhərlərində balıq və karides süfrənin əsas qonağıdır. Hər bölgənin öz dadı var. Bu dadlar ölkənin mədəni xəritəsini yaradır. Bir şəhərdə yediyin yemək digər şəhərdə tam fərqli dada malik olur. Bu da səyahəti daha maraqlı edir. Çünki hər şəhər yeni bir dad deməkdir.

Desertlər və qəhvə mədəniyyəti

İtaliyada desertlər ayrıca bir dünyadır. Tiramisu, gelato və müxtəlif şirniyyatlar sadəcə şirinlik deyil, mədəniyyətin bir hissəsidir. Xüsusilə gelato yay aylarında küçələrin ayrılmaz görüntüsünə çevrilir. İnsanlar axşamlar ailə ilə birlikdə dondurma yeməyə çıxır. Qəhvə isə İtaliyanın simvoludur. Espresso kiçik fincanda içilir. Amma böyük enerji verir. Burada qəhvə içmək tələsmək üçün yox, anı yaşamaq üçündür. Bir fincan qəhvə bəzən uzun söhbətlərin başlanğıcı olur. Gündəlik həyatın ən şirin anına çevrilir.