İnsanlıqdan sonraki həyat-Pripyat
Çernobilin 10 kilometrlik təhlükəli dairəsində yerləşən, 49 min əhalisi olan Pripyat Ukraynanın şimalında -Kiyevdə yerləşir. Bura "İnsanlıqdan sonrakı həyat" olaraq adlanılır. Pripyat radiasiya ölçən detektorla gəzilən və bir çox qadağanın olduğu dünyanın ən maraqlı yerlərindən biridir.
Pripyat kəndi 1970-ci ildə 4 fevral tarixində qurulub. Kimilərinə görə sui-qəsd, kimilərinə görə isə ehtiyatsızlığa görə baş verən Çernobil AES-də güclü nüvə partlayışından sonra, 27 Aprel 1986-cı ildə təhlükəsizlik səbəbi ilə boşaldıldı.
Çox deyil, 11 gün davam edən radioktiv yayılma Hiroşimaya atılan atom bombasından 200 dəfə artıq şüalanma yaydı.
Çernobildə baş verən bu partlayış Norveçdəki anormal hava kirliliyinə qədər bilinmirdi. Norveçli səlahiyyətlilərin etdiyi araşdırmalar və SSRİ hökümətindən tələb etdikləri məlumatlar sonunda acı həqiqət öyrənildi
İnsanlıqdan sonrakı həyat
Son illərdə məşhur kompyuter oyunlarında, kinolarda, məşhur rock qrupu Pink Floydun Marooned adlı mahnısının klipində yer alan Pripyat artıq tam mənası ilə xəyalət bir şəhərdir.
Xüsusilə 2008-ci ildə History Channel-in çəkdiyi " İnsanlıqdan sonrakı həyat" adlı sənədli filmdə mövzu olaraq vacib bir rol oynamışdır. Bu sənədli filmdən sonra "İnsanlıqdan sonrakı həyat" olaraq bilinməyə başladı. Pripyat öz vaxtının ən varlı kəndlərindən biri olmuşdur. Pripyat 1 May 1986-cı ildə açılması planlanan və partlayış səbəbi ilə heç vaxt açılmayacaq lunaparkı, viranəyə dönmüş digər mərkəzləri ilə tanınır.
Çernobil partlayışından sonra təbiətə və canlılara hədsiz zərər dəydi. Partlayış zamanı ölən 31 nəfər ilə birliktə zaman içində də bir neçə milyon insan bu partlayış səbəbi ilə həyatını itirdi.
Pripyatda və Çernobil ətrafında yaşayan insanlar sağlamlıqlarını da itirdilər. Ayrıca , sonrakı illərdə doğulan körpələrdə də tiroit xərçəngi də tapıldı.
Müxtəlif təşkilatlar vasitəsilə və təhlükəsizlik tədbirlərilə gəziləbilən Pripyatda hələ də çox yüksək dərəcədə şüalanma var. Aparılan araşdırmalara görə təbiətin özünü bərpa etməsi üçün və radiasiya səviyyəsinin zərərsiz hala gəlməsi üçün 300 ilə 1000 il arasında vaxt keçməsi lazımdır.
Mütəxəssislər Pripyatdakı radioaktiv təsirin təxmini 50 il sonra tamamən yox olacağını düşünürlər.
Hansı ölkələrə təsir etdi?
Çernobil faciəsi başda Ukrayna olmaqla, Rusiya və bütün Avropaya təsir edən güniş miqyaslı bir faciə olmuşdur. Faciədən sonra isə ən çox Bolgarıstan zərər çəkmişdir.
Böyük Britanıyanın Galler ərazisi də faciənin təsirlərini hiss edmişdir. Çernobil faicəsi bütün dünyada olduğu kimi Türkiyədə də təsirini göstərib. Xüsusilə də Qaradəniz sahillərində yerləşən ərazilərdə daha çox rast gəlinən xərçəng xəstəliyini də bu hadisəylə əlaqələndirirlər.
Pripyatda əl və üz xaric bədəni göstərən digər geyimlər qadağandır. İstəyənlər ödənişlə radiasiyanı ölçən cihaz verirlər. Gəzdiyiniz və ya maraqlı olan hər hansı bir yerin radiasiya miqdarını ölçüb gəzirsiz. Torpaqda çox gəzmək düzgün deyil. Daha çox beton üstündə gəzmək lazımdır. Bura Kiyevdən bir günü 90 dollar olan turlar var.
/topic.az
