Lerikdə Gəzməli yerlər
Talış dağlarının əhatəsində yerləşən Lerik Azərbaycanın zəngin təbiəti, dağlıq relyefi, sıx meşələri və çayları ilə seçilən rayonlarından biridir. Rayonun ərazisində hündür dağ zirvələri, meşə massivləri, şəlalələr, bulaqlar və tarixi yaşayış məntəqələri bir-birini tamamlayır. Lerikin böyük hissəsinin dağlıq olması burada təbiət mənzərələrinin müxtəlifliyinə səbəb olur. Rayon həm də Hirkan təbiət zonasına yaxınlığı və Talış dağlarının özünəməxsus flora və faunası ilə diqqət çəkir.
Lerikin yaşayış tarixi də qədim dövrlərə gedib çıxır. Rayon ərazisində müxtəlif dövrlərə aid arxeoloji və tarixi abidələr mövcuddur. Dağ kəndləri isə ənənəvi yaşayış tərzini və bölgənin yerli xüsusiyyətlərini qoruyub saxlayan məkanlar sırasındadır. Turlar.az saytı bu yazıda sizə Lerikdə gəzməli yerlər haqqında məlumat verir.
Kömürgöy və Qız yurdu
Lerik rayonunun ərazisi Azərbaycanın qədim yaşayış bölgələrindən biri hesab olunur. Rayonun təbii görünüşünü formalaşdıran əsas amillərdən biri Talış dağlarıdır. Burada yüksəklik artdıqca meşəlik ərazilər tədricən dağ çəmənlikləri və qayalı sahələrlə əvəz olunur. Bu relyef Lerikdə dağ gəzintiləri və təbiət mənzərələrini izləmək üçün geniş ərazilər yaradır.
Talış dağlarında yerləşən Quludaş, Kömürgöy və Qız yurdu Lerikin diqqət çəkən yüksəklikləri sırasındadır. Kömürgöy zirvəsinin hündürlüyü 2492 metr, Qız yurdunun isə 2433 metrdir. Bu ərazilərdən ətrafdakı dağ silsilələrini, dərələri və yüksək dağ çəmənliklərini görmək mümkündür. Dağlıq ərazilərin bir hissəsində ağac örtüyü seyrəkləşir və geniş açıq sahələr başlayır.
Quludaş istiqamətindən Şindan qalasına doğru uzanan dağlıq ərazilər də Lerikin relyefinin xarakterik hissələrindəndir. Buradakı dağların bir hissəsi Peştəsər adlanır. Peştəsərdən meşələrlə örtülmüş ərazilərə doğru relyef və bitki örtüyü dəyişir. Lerikin müxtəlif yüksəkliklərində müşahidə edilən bu dəyişiklik rayonun təbiətinin əsas xüsusiyyətlərindən biridir.
Kömürgöy və Qız yurdu istiqamətində səfər əsasən dağ təbiəti ilə maraqlananlar üçün uyğundur. Yüksəklik və mürəkkəb relyef nəzərə alınmalı, dağlıq ərazilərə səfər zamanı uyğun marşrut seçilməlidir.
Zuvand çay, Lerik çay, Bilnə çay
Lerikin təbiətini zənginləşdirən əsas amillərdən biri də çay şəbəkəsidir. Dağlardan başlayan çaylar və kiçik su axınları rayonun müxtəlif hissələrindən keçir. Sors çay, Zuvand çay, Lerik çay, Bilnə çay, Ləkər çay və Vazaru çay bu ərazinin hidroqrafik şəbəkəsinin bir hissəsini təşkil edir.
Dağ çaylarının yataqları əsasən daşlıq və qayalı sahələrdən keçir. Yüksəklik fərqlərinin çox olması bəzi ərazilərdə sürətli su axınlarının və kiçik şəlalələrin yaranmasına şərait yaradır. Çay dərələrinin ətrafında meşəlik sahələrə, qayalıqlara və dağ yamaclarına rast gəlinir. Bu ərazilər Lerikin təbii mənzərələrinin mühüm hissəsini təşkil edir.
Zuvand Lerikin tanınmış dağlıq ərazilərindən biridir. Zuvand istiqamətində relyef daha sərt və açıq dağ mənzərələri ilə seçilir. Lerik çayı isə rayonun təbii su sistemində mühüm yer tutur. Bilnə və digər dağ çayları da keçdikləri ərazilərin landşaftına təsir göstərir.
Lerikdə yüksəklik fərqlərinin çox olması bitki örtüyündə də aydın görünür. Aşağı və orta dağlıq hissələrdə meşə sahələri geniş yayıldığı halda, daha yüksək ərazilərdə dağ çəmənlikləri üstünlük təşkil edir. Talış dağlarının meşələrində müxtəlif ağac və kol növləri yayılıb.
Vizəzəmin və Piran kəndləri
Lerikin gəzməli yerləri yalnız dağ zirvələri və çaylarla məhdudlaşmır. Rayonun kəndləri də təbiəti, dağlıq yerləşməsi və yerli yaşayış xüsusiyyətləri ilə maraq doğurur. Hamarmeşə, Sipyəreğon, Vizəzəmin və Piran Lerikdə adı daha çox çəkilən kəndlər sırasındadır.
Vizəzəmin dağlıq ərazidə yerləşən yaşayış məntəqələrindən biridir. Kəndin ətrafında meşəlik və dağlıq sahələr geniş yer tutur. Buradan Lerikin təbii relyefini, yamaclarını və kənd təsərrüfatı sahələrini müşahidə etmək mümkündür. Rayon mərkəzindən kənara çıxdıqca sıx yaşayış yerləri azalır və dağ kəndlərinə xas mənzərə üstünlük təşkil edir.
Piran kəndi də Lerikin təbiət məkanları sırasında tanınır. Kənd və onun ətrafı meşəlik ərazilərlə əhatələnib. Lerikin kəndlərinə səfər zamanı bölgənin yerli memarlığını, kənd təsərrüfatını və dağlıq əraziyə uyğun formalaşmış yaşayış tərzini yaxından görmək mümkündür.
Rayonda şəlalələr də diqqət çəkən təbiət məkanları arasındadır. Qələbin şəlaləsi, Bibiyoni, Sivəkaran, Günəşli və Ozobijon şəlalələri Lerikin müxtəlif hissələrində yerləşir. Bu şəlalələrin ətrafında qayalı sahələr, meşələr və dağ çayları təbii mənzərə yaradır. Bəzi şəlalələrə gedən yollar dağlıq və mürəkkəb olduğundan səfər zamanı yol şəraitini nəzərə almaq vacibdir.
