Qaxda Gəzməli yerlər
Qax Azərbaycanın şimal-qərbində, Böyük Qafqaz dağlarının cənub yamaclarında yerləşən və təbiəti ilə seçilən rayonlardan biridir. Sıx meşələr, dağ çayları, şəlalələr və tarixi abidələr Qaxda gəzməli-görməli yerlərin müxtəlifliyini artırır.
Qaxa səfəri Şəki gəzintisi ilə birləşdirmək də mümkündür. Bu iki rayon bir-birinə yaxın yerləşdiyindən eyni səfər çərçivəsində həm Şəkinin tarixi məkanlarını, həm də Qaxın təbiət və memarlıq abidələrini görmək rahatdır. Qaxın ən çox tanınan yerləri arasında İlisu kəndi, Kürmük məbədi, Ulu körpü, Ramramay və Mamırlı şəlalələri xüsusi yer tutur. Turlar.az saytı bu yazıda Qaxın gəzməli-görməli yerləri haqqında ətraflı məlumat təqdim edir.
Kürmük məbədi
Qaxın mühüm tarixi-dini abidələrindən biri Kürmük məbədidir. Abidə Kürmük çayının yaxınlığında, hündür ərazidə yerləşir. Mənbələrdə burada daha qədim dini tikilinin olduğu, hazırkı məbədin isə XIX əsrdə həmin ərazidə inşa edildiyi qeyd olunur.
Məbədin yerləşdiyi yüksəklik ətraf ərazini geniş şəkildə görməyə imkan verir. Dağlıq relyef və yaşıllıqlarla əhatələnən tikili uzaqdan da diqqəti cəlb edir. Kürmük məbədi yalnız memarlıq abidəsi kimi deyil, bölgədə müxtəlif dini ənənələrin izlərini özündə birləşdirən məkan kimi də əhəmiyyətlidir.
Ulu körpü
İlisu kəndinə gedən yol üzərində, Kürmük çayı üzərində yerləşən Ulu körpü Qaxın tanınmış tarixi tikililərindəndir. Körpünün XVIII əsrə aid olduğu bildirilir. Daşdan inşa edilmiş tağvari quruluşu onun əsas memarlıq xüsusiyyətidir.
Körpünün yerləşdiyi ərazi dağ çayı və qayalı relyeflə əhatə olunur. Çayın gətirdiyi çöküntülər suyun rənginə və yatağın görünüşünə təsir edir. Körpüyə həm yol səviyyəsindən, həm də çay yatağının yaxınlığından baxmaq mümkündür. Tarixi tikili ətrafdakı təbiətlə birlikdə Qaxın ən çox diqqət çəkən mənzərələrindən birini yaradır.
İlisu kəndi
İlisu Qax rayonunun ən məşhur dağ kəndlərindən biridir. Kənd Böyük Qafqazın dağlıq ərazisində yerləşir və tarixi İlisu Sultanlığının mərkəzi kimi tanınır. Burada köhnə yaşayış evləri, daş küçələr, körpülər və müxtəlif tarixi tikililər qorunub saxlanılır. Kəndin dar və dolanbac küçələri İlisuya özünəməxsus görünüş verir. Evlərin dağ relyefinə uyğun şəkildə tikilməsi yaşayış məntəqəsinin ümumi memarlıq quruluşunda aydın görünür. İlisuya gedən yol boyunca dağlar, meşə sahələri və çay dərələri ilə qarşılaşmaq mümkündür.
Kənd həm də ətrafındakı təbiət məkanlarına gedən əsas istiqamətlərdən biridir. Ramramay şəlaləsi və digər dağlıq ərazilərə gedən marşrutların bir hissəsi İlisu ərazisindən keçir.
Ramramay şəlaləsi
Ramramay şəlaləsi İlisu kəndinin yaxınlığında yerləşən təbiət məkanlarından biridir. Dağlıq ərazidə yerləşən şəlalənin suyu qayalı səthdən aşağı tökülür. Şəlaləyə gedən istiqamətdə Qaxın dağ relyefi və meşə örtüyü aydın görünür.
Ramramay İlisuya gələnlərin baş çəkdiyi məkanlardan biridir. Əraziyə gedərkən yol şəraitini əvvəlcədən nəzərə almaq vacibdir, çünki dağlıq hissələrdə hərəkət şəhər yollarından fərqlənir. Şəlalənin ətrafında qayalıqlar və təbii bitki örtüyü üstünlük təşkil edir.
Mamırlı şəlalə
Qaxın ən tanınmış təbiət abidələrindən biri Mamırlı şəlalədir. Şəlalə Ləkit-Kötüklü kəndinin yaxınlığında, meşəlik ərazidə yerləşir. Onu digər şəlalələrdən fərqləndirən əsas xüsusiyyət suyun qalın mamır təbəqəsi ilə örtülmüş qayalıqdan süzülərək aşağı axmasıdır.
Mamırla örtülmüş səth suyun bir nöqtədən deyil, qayalığın müxtəlif hissələrindən axmasına səbəb olur. Bunun nəticəsində şəlalə geniş və pilləli görünüş alır. Ətrafdakı sıx ağaclıq və qayalı sahə də məkanın təbii quruluşunun bir hissəsidir. Şəlaləyə çatmaq üçün yolun müəyyən hissəsini piyada getmək lazım gələ bilər. Meşəlik və nəm ərazi olduğuna görə ayaqqabı seçiminə diqqət etmək faydalıdır.
